Een bed openen
Zodra je een bed hebt aangemaakt, verschijnt het in het overzicht. Klik gewoon ergens op het bed – bijvoorbeeld op de naam of een bestaande beplanting.
Je vindt het bed ook links in de navigatie onder “Bedden”. Dat is vooral handig als je al een bed open hebt en snel naar een ander wilt overschakelen.
Opbouw van de pagina
De pagina is verdeeld in twee gebieden:
- Links: De weergave van het bed. Je ziet het alsof je er voor staat – vanaf de frontrand. De maanden staan onder elkaar, want grove helpt je de ontwikkeling van je bed over het jaar te plannen. Dit gebied ziet er iets anders uit afhankelijk van het rijmengteeltsysteem dat je gebruikt – daar komen we later op terug.
- Rechts: Hier wisselen verschillende panelen elkaar af:
- Plantenlijst: Je kunt filteren of gericht zoeken naar planten. Via acties kun je een nieuwe beplanting aanmaken.
- Nieuwe beplanting aanmaken: Als je vanuit de plantenlijst een nieuwe beplanting start, kun je links in het bed op de gewenste plek klikken om de beplanting daar te plaatsen.
- Bestaande beplanting bewerken: Dit paneel verschijnt als je links in het bed op een bestaande beplanting klikt.
Aanpassing op mobiele apparaten
Als je scherm smal is (bijvoorbeeld op een smartphone), is het niet mogelijk om zo veel informatie tegelijk te tonen. De bedweergave en de andere drie panelen (plantenlijst, nieuwe beplanting, beplanting bewerken) worden dan niet naast elkaar maar in tabbladen boven het bed weergegeven. Je kunt vrij wisselen tussen de tabbladen.
In sommige gevallen schakelt de app automatisch naar het juiste tabblad – als je bijvoorbeeld een nieuwe beplanting begint, wisselt de app automatisch van de plantenlijst naar het bed.
Plantenlijst
Deze lijst toont aanvankelijk alle beschikbare planten. Je kunt drie acties uitvoeren:
Informatie: Toont uitgebreide details over de plant. Directzaai: Maak een nieuwe beplanting aan waarbij je direct zaad in het bed zaait. Uitplanten in het bed: Maak een nieuwe beplanting aan waarbij je een zaailing in het bed plaatst.
Het onderscheid tussen directzaai en uitplanten is belangrijk: het bepaalt in welke maand de beplanting kan starten. Ook de geplande taken verschillen per methode.
Filters
Grove biedt zeer uitgebreide filtermogelijkheden voor planten. Die worden uitvoerig beschreven in een apart hoofdstuk van de help.
Nieuwe beplanting
Als je een nieuwe beplanting start, verschijnt er een nieuw paneel in plaats van de plantenlijst:
- Je kunt het ras invullen en opmerkingen over de beplanting noteren. Momenteel heeft het ras alleen invloed op de aanmaak van taken.
- Belangrijke gegevens over de plant worden getoond, zoals de rijafstand en de plantafstand binnen de rij.
- Er is een overzicht van planttijden. Afhankelijk van de plant kunnen er meerdere tijdvensters worden weergegeven – bijvoorbeeld als er vroege en late rassen zijn.
- Met de knop “Plant-info” kun je meer details over de plant bekijken.
De beplanting plaatsen
Het bed aan de linkerkant verandert: kleine groene en rode streepjes geven aan waar je jouw beplanting kunt plaatsen.
- Groen betekent: deze positie is goed geschikt.
- Rood betekent: deze positie is ongunstig.
Als je de muis over een rode positie beweegt, zie je waarom die niet optimaal is – bijvoorbeeld omdat de afstand tot een naburige plant of tot de bedrand te klein is, of omdat het voor deze plant te vroeg of te laat in het jaar is.
Je kunt toch elke positie kiezen – grove geeft je alleen aanwijzingen om de planning makkelijker te maken.
- Groene/rode vlakken: Geven goede respectievelijk slechte buren aan.
- Gearceerde vlakken: Wijzen op goede of slechte voorgangers – meer daarover hieronder.
Een bestaande beplanting bewerken en verwijderen
Klik links in het bed op een bestaande beplanting. Rechts verschijnt nu de detailweergave van die beplanting in plaats van de plantenlijst.
Hier kun je het volgende doen:
- Het type beplanting wijzigen: achteraf overschakelen van directzaai naar zaailingen of omgekeerd.
- De startmaand en het oogsttijdstip wijzigen: bij sommige planten kan de oogst in het volgende jaar vallen (bijv. spruitjes). Grove toont die beplanting dan ook in het volgende jaar in het bed.
- De rij verplaatsen: gebruik de kleine pijlen links en rechts om de beplanting één rij naar links of rechts te schuiven.
- De beplanting verwijderen: de knop onderaan verwijdert de beplanting volledig.
Belangrijk: Wijzigingen worden direct opgeslagen. Je kunt daarna gewoon een andere beplanting selecteren of het bewerkingspaneel rechtsboven sluiten.
Na de oogst opnieuw beplanten op dezelfde plek
Deze optie vind je zowel bij het aanmaken als bij het bewerken van een beplanting. Sommige planten worden het hele jaar door herhaaldelijk geoogst en direct opnieuw gezaaid of geplant op dezelfde plek (bijv. sla en radijs).
Met dit vinkje vertel je grove dat je van plan bent hier regelmatig na te planten.
Dit heeft invloed op de duur van de beplanting in het bedplan. Een voorbeeld: radijs heeft een teeltduur van iets meer dan een maand, maar kan tot in september worden geoogst. Als je in april begint en nateelt activeert, plant grove de beplanting tot september in. Zonder het vinkje eindigt die al in mei.
De taken in het plan veranderen hier overigens niet door – jij beslist zelf wanneer je naplant. In de regel zie je wel wanneer er ruimte vrijkomt om opnieuw te zaaien of te planten.
Slepen en neerzetten
Je kunt beplantingen ook verplaatsen via slepen en neerzetten – en dat werkt heel flexibel:
- Je kunt een beplanting naar een andere rij slepen.
- Sleep de eerste maand om de beplanting eerder of later te laten beginnen.
- Sleep de laatste maand om de oogsttijd te wijzigen.
Bedweergaven
De weergave van het bed hangt af van het gekozen mengteeltsysteem:
Rijmengteelt op bedden
Het bed wordt hier eerst op zijn volledige breedte getoond. Zolang er geen beplanting is, zie je de breedte van het bed. Het bed is altijd verdeeld in stukken van 5 cm wanneer je een beplanting aanmaakt. Zodra je een beplanting plaatst, wordt de afstand tot de randen aan weerszijden getoond. Bij meerdere beplantingen zie je de afstand ertussen.
Rijmengteelt volgens Gertrud Franck en de familie Langerhorst
Het bed wordt hier niet in centimeters weergegeven, maar verdeeld in A-, B- en C-rijen. Je ziet ook spinazijrijen, en bij de methode van de familie Langerhorst ook de klaverpaden.
Meerdere beplantingen in dezelfde rij
Je kunt ook meerdere planten in dezelfde rij combineren – bijvoorbeeld knolselderij en prei, die goed met elkaar gedijen. Ze worden dan licht verspringend weergegeven.
Als je zo’n beplanting wilt bewerken, klik je op een van de twee planten en kies je bovenin welke van de twee je wilt bewerken.
Buren
Goede en slechte buren zijn een belangrijk punt in de mengteelt. Zodra je een nieuwe beplanting begint, zie je hoe de nieuwe plant met de bestaande overeenkomt:
- Groen gemarkeerd: Goede buren – ze bevorderen elkaar.
- Rood gemarkeerd: Slechte buren – liever vermijden.
Tip: Gebruik het filterdialoog om gericht te zoeken naar planten die goede buren zijn voor bepaalde andere planten. Je kunt zelfs meerdere planten selecteren, en grove toont je planten die voor alle goede of tenminste neutrale buren zijn.
Belangrijk: Goede buren worden alleen getoond tijdens het bewerken – anders wordt het bed te onoverzichtelijk. Slechte buren worden daarentegen altijd getoond, ook als je niet bezig bent een beplanting te bewerken.
Vruchtwisseling / voorgangers
Dit gedeelte zie je pas als je al minstens een jaar met grove werkt. Grove onthoudt voor elk bed welke planten in voorgaande jaren op welke plek hebben gestaan – tot zeven jaar terug.
Bij bedden volgens de methoden van Gertrud Franck of de familie Langerhorst zie je deze functie niet. Bij die bedden is een doordachte vruchtwisseling al ingebouwd in de teeltmethode zelf – meer daarover vind je hier.
Als je een nieuwe beplanting aanmaakt of een bestaande bewerkt, laat het bed direct zien of er op de gewenste plek goede of slechte voorgangers waren:
- Groen gearceerd betekent: de plant die daar eerder stond is een goede voorganger voor de nieuwe beplanting.
- Rood gearceerd betekent: de vorige plant is een slechte voorganger – bijvoorbeeld omdat die ziekten heeft achtergelaten of bepaalde stoffen in de bodem.
In het gearceerde vlak zie je de naam van de voorgangersplant en het jaar waarin die er stond. Plus- of mintekens geven een aanwijzing over de sterkte van het effect:
- Een of twee plustekens (+ / ++) staan voor tamelijk goede of bijzonder bevorderlijke voorgangers.
- Een of twee mintekens (- / –) voor tamelijk ongunstige of bijzonder problematische voorgangers.
Als er op een plek in de afgelopen jaren zowel goede als slechte voorgangers waren, toont grove alleen de slechte – want hun negatieve effect weegt in de regel zwaarder dan de voordelen van de goede.
Om ook bij meerdere jaren overzicht te houden, wordt de voorgangersinfo in meerdere rijen weergegeven – afhankelijk van hoeveel jaar je al met grove werkt:
- De bovenste rij toont de voorgangers van drie jaar geleden,
- de middelste die van twee jaar geleden,
- de onderste die van het afgelopen jaar.
Een rij verschijnt alleen als er in dat jaar daadwerkelijk goede of slechte voorgangers waren.
De breedte van het gearceerde vlak hangt af van de invloedszone van de voorgangersplant. Grote planten zoals kool of bonen hebben een bredere invloed dan kleinere zoals sla of radijs.
Als je niet bezig bent een beplanting te bewerken, toont grove in het bed alleen de problematische voorgangers. Die worden dan direct naast de betreffende beplanting getoond, met de informatie wat de slechte voorganger was.
Toetsenbord
Met het toetsenbord kun je een paar stappen versnellen. Dit zijn de beschikbare toetsen:
- Esc: Aanmaken of bewerken afbreken
- beëindigt het bewerken van een beplanting
- breekt het aanmaken van een nieuwe beplanting af
- Delete / Backspace: Verwijdert de momenteel geselecteerde (bewerkte) beplanting
- Pijltoetsen (alleen als een beplanting is geselecteerd)
- Vrij bed: ← / → / ↑ / ↓ verschuift de beplanting met 1 cm
- Bed in rijmengteelt: ← / → verschuift de beplanting één rij
- Shift + pijltoetsen (alleen als een beplanting is geselecteerd)
- Vrij bed: Shift + ← / → / ↑ / ↓ verkleint of vergroot
- Bed in rijmengteelt: Geen functie
- Ctrl/Cmd + pijltoetsen: Zelfde functie, maar 5 cm of 5 rijen
- Ctrl/Cmd + C: Kopieert de momenteel geselecteerde (bewerkte) beplanting
- Ctrl/Cmd + F: Opent het plantenfilter-dialoog (plantenlijst)
- Ctrl/Cmd + I: Opent het info-dialoog voor de huidige plant
- + / –: Zoom (nog geen functie bij bed in rijmengteelt)
Instellingen
Je kunt verschillende elementen tonen en verbergen. Dit gaat voornamelijk over buren en vruchtwisseling.
Afdrukken
We hebben een uitgebreide afdrukweergave gemaakt. Die drukt jouw bed af ongeveer zoals je het nu op het scherm ziet – want niet iedereen wil met een laptop of tablet in de tuin staan.
In de afdrukinstellingen kun je het formaat, de oriëntatie en de schaal opgeven. Bij kleinere bedden passen misschien twee maanden naast elkaar op een blad.