
Een tuin zonder eigen verse sla is maar een halve tuin. Kropsla kun je net als de andere tuinslasoorten direct zaaien of voorzaaien. In het voorjaar loont voorzaaien, in de zomer eerder direct zaaien. De planten maken dan veel langere wortels, komen beter bij water en schieten minder snel door, dat wil zeggen dat ze minder snel gaan bloeien en bitter worden.
Kropsla, ook wel botersla of in Oostenrijk Häuptlsalat genoemd, is een vorm van tuinsla. De sterk ingekorte stengel vormt de ronde krop, omdat de bladeren daardoor dicht op elkaar zitten.
Cijfers en gegevens
Plant- en oogsttijden van Kropsla
ZomerDirect zaaien van Midden Maart tot Midden Augustus. Verplanten van Midden Maart tot Eind Augustus. Voorzaaien ongeveer 35 dagen voor het verplanten, ongeveer tussen Midden Februari en Midden Juli. Na een teeltperiode van 80 dagen kan de oogst beginnen rond Begin Mei en duurt tot Eind Oktober.
KasDirect zaaien van Eind Januari tot Eind Februari. Verplanten van Eind Februari tot Eind Maart. Voorzaaien ongeveer 35 dagen voor het verplanten, ongeveer tussen Midden Januari en Midden Februari. Na een teeltperiode van 70 dagen kan de oogst beginnen rond Begin April en duurt tot Midden Mei.
WinterDirect zaaien van Begin September tot Midden September. Verplanten van Eind September tot Midden Oktober. Voorzaaien ongeveer 35 dagen voor het verplanten, ongeveer tussen Midden Augustus en Begin September. Na een teeltperiode van 225 dagen kan de oogst beginnen rond Midden April en duurt tot Midden Mei volgend jaar.
Winter 2Verplanten van Midden Oktober tot Begin November. Voorzaaien ongeveer 35 dagen voor het verplanten, ongeveer tussen Begin September en Eind September. Na een teeltperiode van 170 dagen kan de oogst beginnen rond Eind Februari en duurt tot Eind Maart volgend jaar.
Kropsla zaaien en planten
Winter: Toont de overwinteringsteelt in de volle grond
Winter 2: Toont de overwinteringsteelt in een onverwarmde kas
In de meeste regio’s kun je kropsla vanaf ongeveer eind maart direct in het bed zaaien. In het voorjaar loont voorzaaien wel de moeite, want dan begin je al een maand eerder, vanaf eind februari. Begin april zet je de eerste slaplanten buiten. Hard ze eerst af: laat ze langzaam wennen aan zon en buitentemperaturen door ze een aantal dagen steeds iets langer buiten te zetten. Zet de sla bij het planten iets hoger dan hij in de pot stond, anders kan hij van onderen gaan rotten.
In de meeste regio’s kun je kropsla vanaf ongeveer eind maart direct in het bed zaaien. In het voorjaar loont voorzaaien wel de moeite, want dan begin je al een maand eerder, vanaf eind februari. Begin april zet je de eerste slaplanten buiten. Hard ze eerst af: laat ze langzaam wennen aan zon en buitentemperaturen door ze een aantal dagen steeds iets langer buiten te zetten. Zet de sla bij het planten iets hoger dan hij in de pot stond, anders kan hij van onderen gaan rotten.
Sla is een lichtkiemer, dek de zaadjes dus maar heel dun af. Boven 20 graden kiemt hij slecht. Zaai zomerzaaisels daarom ’s avonds, geef ze wat schaduw of laat de zaaibak op een koele plek voorkiemen. Plant in de volle grond op 30 x 30 cm, want kroppen die dichter op elkaar staan rotten sneller. Wil je tot in de herfst oogsten, zaai dan tot begin augustus elke twee weken opnieuw. Voor overwintering in de volle grond zaai je wintersoorten van begin tot half september en plant je ze begin oktober in ondiepe voren.
Standplaats en bodem
Kropsla wil een zonnige plek, hartje zomer mag het ook halfschaduw zijn. In voorjaar en herfst staat hij liever in de volle zon. Hij is vrij makkelijk en groeit op de meeste bodems, zolang ze niet te zuur zijn. Genoeg water is belangrijk, maar natte voeten verdraagt hij niet.
Goede en slechte buren van Kropsla
Kropsla is de klassieke opvuller in de moestuin. Hij wortelt ondiep, blijft laag en is na een paar weken geoogst, dus past hij tussen bijna alle gewassen die in het begin langzaam groeien: tussen jonge koolplanten, koolrabi, prei, tomaten, paprika's, komkommers, stokbonen, maïs of aardbeien. Tegen de tijd dat de buren de ruimte nodig hebben, heb je de sla allang opgegeten. Gertrud Franck mengt radijsjes of rammenas door elke rij sla, want sla zou aardvlooien weghouden, en zuster Christa Weinrich zet hem om dezelfde reden naast koolrabi. Ook wortels en sla gaan goed samen: meng één deel slazaad met vier delen wortelzaad, de sla is weg voordat de wortels breed worden.
Goede begeleiders in de rij zijn spinazie, rode biet, snijbiet, erwten en struikbonen. Zuster Weinrich legt de bonen in mei zelfs direct tussen de staande kroppen. Kervel in de slarij gezaaid zou bladluizen en slakken weghouden en de sla mals houden, dille en bernagie aan de rand gelden ook als goede partners.
Peterselie hoort niet direct naast kropsla, de sla zou ernaast klein blijven of afsterven. Hetzelfde geldt voor tuinkers, die laat de sla doorschieten. Selderij staat in veel tabellen als slechte buur, maar Gertrud Franck zette ze zonder problemen naast elkaar, een nadeel is niet aangetoond.
- Weert plagen af door geur of camouflage
- Praktijktip voor dit paar
- Weert plagen af door geur of camouflage
- Praktijktip voor dit paar
- Weert plagen af door geur of camouflage
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Vang- of afleidingsplant
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Weert plagen af door geur of camouflage
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Weert plagen af door geur of camouflage
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Weert plagen af door geur of camouflage
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Weert plagen af door geur of camouflage
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Weert plagen af door geur of camouflage
- Praktijktip voor dit paar
- Schaduw, windscherm, bodembedekking
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Trekt nuttige insecten aan
- Onderzaai, levende mulch
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Weert plagen af door geur of camouflage
- Praktijktip voor dit paar
- Gemeenschappelijke ziekteverwekker, verspreiding via nabijheid
- Allelopathie, groeiremming
- Allelopathie, groeiremming
- Allelopathie, groeiremming
Voorgangers en opvolgers van Kropsla
Kropsla, lollo, eikenblad, ijsbergsla, batavia en bindsla zijn allemaal dezelfde soort. Voor de vruchtwisseling tellen ze als één sla, en ook andijvie, radicchio, suikerbrood en witlof horen er als composieten bij. Houd drie jaar afstand tussen deze gewassen, anders hopen bodemschimmels zoals sclerotinia-rot en de slawortelluis zich op in het bed. Na zonnebloemen wacht je ook drie jaar, want die vermeerderen sclerotinia-rot heel sterk.
Goede voorvruchten voor kropsla zijn prei, uien, knoflook, spinazie, courgette en vroege knolvenkel, die een schoon, los bed achterlaten. Na kool en andere kruisbloemigen groeit sla het jaar erna minder goed, en na aardappelen vallen ritnaalden de jonge planten aan. Bonen, erwten, komkommers, peterselie en selderij delen met sla de sclerotinia-rot of de bodemschimmel Rhizoctonia, daarom gelden ze in de beroepsteelt als riskante voorvruchten. In de moestuin met een goede vruchtwisseling groeit sla er meestal zonder problemen na, veel mengteeltschema's zetten hem zelfs direct na vroege erwten. Heb je al eens rottende kroppen in het bed gehad, houd dan toch twee tot drie jaar afstand.
Als voorteelt is kropsla goud waard: in hetzelfde jaar volgen komkommers, tomaten, aubergines, kool, snijbiet, rode biet of Nieuw-Zeelandse spinazie, het jaar erna uiachtigen. Bonen plant je beter niet direct na sla, beide delen de sclerotinia-rot, waarvan de overlevingsvormen jarenlang in de bodem blijven.
- Onkruidonderdrukking voor de volgteelt
- Stikstofnalevering
- Opbouw van ritnaalden
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Opslag van de voorteelt overwoekert de opvolger
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Zelfonverdraagzaamheid
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Zelfonverdraagzaamheid
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Zelfonverdraagzaamheid
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Zelfonverdraagzaamheid
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Zelfonverdraagzaamheid
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Zelfonverdraagzaamheid
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Onkruidonderdrukking voor de volgteelt
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Zelfonverdraagzaamheid
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Zelfonverdraagzaamheid
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Zelfonverdraagzaamheid
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Zelfonverdraagzaamheid
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Zelfonverdraagzaamheid
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Zelfonverdraagzaamheid
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
Rassen
Let bij de rassen goed op de beschrijving. Sommige zijn alleen geschikt voor de voorjaarsteelt, andere voor de zomerteelt, en sommige kunnen allebei. Een paar rassen lenen zich voor overwintering. In de zomer, zeker als het erg heet is, doen andere tuinslasoorten het vaak beter. Batavia en bindsla bijvoorbeeld verdragen de zomerhitte beter. De oude winterrassen zoals Winterkönig, Neusiedler Gelber Winter, Winterbutterkopf of Brauner Winter overleven de winter buiten en leveren eind april de eerste kroppen. Bladluisresistente rassen besparen je in het voorjaar veel ergernis.
Verzorging en bemesting
Houd sla altijd goed vochtig, maar niet nat. Bij droogtestress worden de bladeren hard, de plant kan gaan bloeien en wordt dan bitter.
Sla heeft geen mest nodig, maar een laagje compost op het bed in voorjaar of herfst kan geen kwaad. Zet hem ook niet in zwaar bemeste bedden, want dan kan sla nitraat ophopen.
Verse mest bevordert rot, die hoort dus niet op het slabed. Maak de grond los na een flinke regenbui en mulch in de zomer dun. Wintersla dek je in winters zonder sneeuw af met wat rijshout, in een onverwarmde kas geef je hem maar om de vier tot zes weken water op een zonnige ochtend en lucht je flink.
Ziekten en plagen
In de moestuin is kropsla meestal een gezond gewas, de ergste vijanden zijn slakken. Ze vreten kiemplanten en net geplante sla in één nacht kaal, later zitten ze in de buitenste bladeren. Zet stevige jonge planten in een bed dat een paar dagen open heeft gelegen, raap 's avonds slakken en houd de grond rond de sla los. Wij hebben goede ervaringen met slakkenkragen.
Bladluizen zitten graag in het hart van de kroppen, in de kas vooral in het voorjaar. Ze brengen het slamozaïekvirus over, dat de bladeren geelgroen vlekt en de planten laat kwijnen. Bladluisresistente rassen, insectengaas en gezond zaad helpen het meest. Verwelkt een sla plotseling terwijl de grond vochtig is, dan zit vaak de slawortelluis aan de wortels. Dan helpen alleen een andere plek en resistente rassen.
In de nazomer en herfst geeft valse meeldauw gele vlekken op de oudere bladeren met een witte schimmellaag eronder. Kies voor late zaaisels resistente rassen of stap over op andijvie. Bij nat weer rotten kroppen van onderen: grauwe schimmel, sclerotinia-rot en de zwartrot door Rhizoctonia komen uit de bodem. Plant de sla zo hoog dat de kluit half boven de grond uitsteekt, geef 's ochtends water, bemest niet met verse mest en houd tussen slateelten drie jaar pauze.
Na aardappelen of vers omgeploegd grasland knagen ritnaalden aan de wortels, de planten verwelken en sterven binnen een paar dagen. Leg twee weken voor het planten halve aardappelen als lokaas uit en zet alleen goed bewortelde jonge planten. Aardrupsen vreten jonge planten bij de wortelhals af, ook hier helpen stevige jonge planten en een net.
Oogst en verwerking
Ziet de sla er goed uit, dan kun je hem oogsten. Het oogstvenster bij kropsla is kort: ongeveer vijf dagen is de krop stevig en zoet, daarna strekt hij zich en worden de bladeren hard en bitter. Oogst het liefst vroeg in de ochtend, was en centrifugeer de sla en bewaar hem in een vochtige doek in de koelkast, zo blijft hij twee tot drie dagen goed. Staat er meer sla klaar dan je kunt eten, snijd dan de stronk half door, dan schiet de krop een paar dagen later door. In het voorjaar gesneden kroppen lopen vaak nog een keer uit met kleine blaadjes uit de stronk.
Bedplan openen 7 dagen gratis proberen, web, iOS en Android
