
Het kweken en eten van verschillende chilipepers is de laatste jaren steeds populairder geworden. Er bestaan heel veel rassen met verschillende smaken en scherptes. De stof die voor de scherpte zorgt heet capsaïcine, en de scherpte druk je uit in Scoville-eenheden. Bij de scherpste chilipeper ter wereld, de ‚Carolina Reaper‘, zijn al waarden rond de 2 miljoen Scoville gemeten. Ter vergelijking: pepperspray komt maar op ongeveer 200.000 Scoville en tabasco op ongeveer 4.000 Scoville.
Chilipepers komen uit Midden- en Zuid-Amerika. Botanisch zijn het kortlevende vaste planten, maar bij ons kweken we ze meestal als eenjarige. Chiliplanten hebben een heel lange ontwikkelingstijd en hebben veel warmte nodig. Daarom zijn ze, behalve in streken met een wijnbouwklimaat, nauwelijks geschikt voor de volle grond. Veel rassen groeien wel goed in een pot op een zonnig balkon of terras.
Cijfers en gegevens
Plant- en oogsttijden van Chilipeper
BuitenteeltVerplanten van Midden Mei tot Midden Juni. Voorzaaien ongeveer 85 dagen voor het verplanten, ongeveer tussen Midden Februari en Midden Maart. Na een teeltperiode van 165 dagen kan de oogst beginnen rond Begin Augustus en duurt tot Eind Oktober.
KasVerplanten van Midden April tot Begin Juni. Voorzaaien ongeveer 85 dagen voor het verplanten, ongeveer tussen Midden Januari en Begin Maart. Na een teeltperiode van 160 dagen kan de oogst beginnen rond Midden Juli en duurt tot Begin November.
Chilipeper planten
Chilipeper zaai je binnen voor, direct zaaien in de volle grond lukt in ons klimaat niet. Zaai van half februari tot begin maart, warmteminnende scherpe rassen zoals Habanero al eind januari, want die hebben twee tot drie weken langer nodig. De zaden kiemen het best bij 25 tot 28 graden. Onder de 20 graden kiemen ze moeizaam of gaan ze schimmelen.
Of de zaden licht- of donkerkiemers zijn, hangt bij chilipeper en paprika af van het ras. De meeste kiemen in het donker.
Na ongeveer drie weken verspeen je de zaailingen iets dieper in eigen potjes. Daarna is 20 tot 22 graden genoeg. In de kas plant je vanaf half april uit, in de volle grond pas na de IJsheiligen op 40 tot 50 centimeter afstand. Habanero en andere warmteminnende rassen wachten beter tot juni.
Standplaats en bodem
Chilipeper wil de warmste en zonnigste plek die je hebt, het liefst in de kas, tegen een beschutte zuidmuur of op een balkon op het zuiden. De grond moet humusrijk, los en goed voorzien van compost zijn. Natte voeten en verdichte grond verdraagt chilipeper niet. Veel chilipepers groeien in een pot beter dan in de grond, omdat de aarde daar sneller opwarmt. Kleine rassen redden het met een pot van 14 centimeter, breed uitgroeiende rassen hebben 10 tot 20 liter nodig. In de kas houdt chilipeper van een hoge luchtvochtigheid, maar lucht wel regelmatig, zodat schimmels zich niet verspreiden.
Goede en slechte buren van Chilipeper
Chilipeper kan goed overweg met veel kruiden en slasoorten. In Duitsland, Engeland en Frankrijk geldt basilicum als beste buur, omdat het dezelfde warmte nodig heeft. In de kas passen basilicum en tijm aan de rand van het bed, maar alleen als het bed breed is, want chilipepers geven veel schaduw op de grond. In de volle grond zet je bij een rijafstand van minstens 60 centimeter sla tussen de rijen. Tussen lage rassen passen ook rucola en radijs. Wortelen, uien, knoflook, peterselie en goudsbloemen gelden eveneens als goede buren, in Frankrijk ook marjolein en oregano. Zuster Christa Weinrich raadt ook kool naast paprika aan, en dat geldt ook voor chilipeper.
Afrikaantjes tussen de chilipepers zouden de witte vlieg op afstand houden, vooral in de kas. In streken met veel maïs loont het om maïs naast de chilipepers te zaaien, ook nog in juni en augustus. De vlinders van de maïsboorder blijven dan bij de maïs en laten de chilivruchten met rust.
Venkel zou chilipeper remmen. Dat vertelt men in veel landen, maar bewezen is het niet. Engelse en Franse tabellen raden ook koolrabi af. Zet aardbeien in de kas liever niet naast chilipeper, want beide hebben last van de begoniamijt. Tomaten, paprika’s en aubergines kunnen naast chilipepers staan, maar in de vruchtwisseling houd je ze uit elkaar.
- Praktijktip voor dit paar
- Weert plagen af door geur of camouflage
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Vang- of afleidingsplant
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Praktijktip voor dit paar
- Gemeenschappelijke plaag wordt aangetrokken of vermeerderd
- Gemeenschappelijke ziekteverwekker, verspreiding via nabijheid
Voorgangers en opvolgers van Chilipeper
Chilipeper is een sterke vreter en staat aan het begin van de vruchtwisseling. Zet hem pas na vier jaar weer op een bed waar chilipeper, paprika, tomaten, aubergines of aardappelen stonden. Na ananaskers en tomatillo is drie jaar genoeg. Anders hoopt verticilliumverwelking zich op in de grond, een schimmel die de vaatbundels verstopt en de planten laat verwelken.
Omdat chilipeper pas in mei of juni de grond in gaat, past er in het voorjaar nog een ronde sla of radijs voor. Ondanks zijn honger heeft chilipeper niet veel stikstof nodig, want weelderig groeiende planten zetten minder vruchten. Geef hem daarom geen verse mest en plan hem niet bewust na peulvruchten.
Na de chilipeper kun je in de herfst mosterd zaaien als groenbemester, die neemt overgebleven stikstof op. Het jaar erna doet bloemkool het goed op dat bed. Voor de muismeloen is chilipeper juist geen goede voorvrucht. Dit minikomkommertje volgt liever op peulvruchten, prei, selderij of sla.
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Opname van reststikstof
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Gemeenschappelijke bodemgebonden ziekteverwekker
- Familieregel
Rassen
Er bestaat een rijk palet aan rassen. Ze verschillen enorm in vorm, kleur, smaak en vooral scherpte. Van een licht kriebeltje in de mond tot een 'chemisch strijdmiddel', alles is mogelijk.
De meeste rassen horen net als paprika bij Capsicum annuum, zoals Cayenne, Jalapeño of peperoncini. Bijzonder scherp en warmtebehoeftig zijn de rassen van Capsicum chinense, zoals Habanero en Bhut Jolokia. Tabasco en veel kleine bird’s eye-pepers horen bij Capsicum frutescens. De rocoto, Capsicum pubescens, is meerjarig en verdraagt temperaturen tot rond het nulpunt.
Verzorging en bemesting
Chilipeper is een sterke vreter, maar krijgt liever vaak een beetje dan één keer veel mest. Werk voor het planten rijpe compost door de grond en geef vanaf de vruchtzetting elke één tot twee weken plantengier of een kaliumrijke vloeibare mest. Geef regelmatig water en laat de grond nooit helemaal uitdrogen, anders laat de plant zijn bloemen vallen. Houd je je na de vruchtzetting wat in met water, dan worden scherpe rassen scherper. Een stok geeft steun, en in koele streken breek je de eerste bloemen uit, zodat de plant eerst sterk wordt. In een pot overwinter je chilipeper licht en vorstvrij in huis. Het jaar erna draagt hij dan eerder.
Ziekten en plagen
In de volle grond is chilipeper weinig vatbaar, problemen ontstaan vooral in de kas. Daar komt verticilliumverwelking voor. Eerst verwelken losse bladeren, dan de hele plant, en in de stengel zijn de vaatbundels bruin verkleurd. Verwijder aangetaste chilipepers en houd uit voorzorg vier jaar afstand tot alle nachtschadeachtigen. Phytophthora en andere voetziekten zien er vergelijkbaar uit. Een losse grond en een ruime vruchtwisseling helpen daartegen.
Meerdere virussen tasten chilipeper aan, waaronder het komkommermozaïekvirus en het pepermildvlekkenvirus. De bladeren worden gevlekt of gekruld en de planten blijven klein. Bladluizen en tripsen brengen ze over, sommige komen mee met het zaad of via je handen, ook van tabak als je rookt. Koop gezond zaad, was je handen voor het werk en verwijder zieke planten.
De meest voorkomende plaag op chilipeper zijn bladluizen, vooral op planten met te weinig licht of te veel mest. Een oplossing van groene zeep helpt. Onder glas komen er spintmijten, witte vlieg en begoniamijten bij. Een hogere luchtvochtigheid en afrikaantjes tussen de planten voorkomen dat. In de nazomer vreten de rupsen van de groente-uil en de maïsboorder aan de vruchten, en jonge planten zijn geliefd bij slakken.
Ingezonken donkere plekken aan de punt van de chilivrucht zijn geen ziekte, maar neusrot door onregelmatig water geven en grote hitte.
Oogst en verwerking
Chilipepers kun je groen of rijp oogsten. Pluk je vroeg groene vruchten, dan zet de plant nieuwe aan en loopt de oogst door tot in de herfst. Om te drogen zijn alleen volledig gekleurde vruchten van dunwandige rassen zoals Cayenne geschikt, half gekleurde gaan snel schimmelen. Luchtdicht en donker bewaard blijven gedroogde chilipepers twee jaar en langer goed. Voor de eerste vorst kun je hele planten uitgraven en ondersteboven vorstvrij ophangen. Vlezige vruchten kleuren dan nog na. Draag bij het verwerken altijd handschoenen als je wilt voorkomen dat je handen en alles wat je ermee aanraakt (ogen, neus...) urenlang branden. De meeste capsaïcine zit in de zaden en in de zaadlijsten waaraan ze vastzitten. Capsaïcine lost niet op in water. Daarom helpen water of limonade niet tegen de scherpte. Iets vets, zoals melk, yoghurt of een boterham met kaas, verzacht de pijn juist wel.
Bedplan openen 7 dagen gratis proberen, web, iOS en Android
