Flower Sprouts kweken

Brassica oleracea var. gemmifera × var. sabellica kalettes, bloemspruiten
Andere namen
Kalettes, bloemspruiten
Botanische naam
Brassica oleracea var. gemmifera × var. sabellica
Familie / Geslacht
Brassicaceae / Brassica
Plantencategorie
Koolgewassen
Flower Sproutsfotomarekka/Shutterstock.com

Flower Sprouts zijn een vrij nieuwe veredeling uit Groot-Brittannië. Het is een kruising van spruitkool en boerenkool, met een licht nootachtige smaak. Ze zien eruit als losjes geopende spruitjes, die ook aan een lange stengel groeien, vaak met een groen-paarse kleur. Bij het planten en verzorgen verschillen ze nauwelijks van spruitkool. De veredelaar heeft er zo'n 15 jaar aan gewerkt, sinds 2010 zijn ze te koop en in de VS heten ze Kalettes. Alle rassen zijn F1-hybriden, dus eigen zaad winnen van Flower Sprouts lukt niet.

Cijfers en gegevens

Lichtbehoefte
Zon / halfschaduw
Voedingsbehoefte
Zware vreter
Moeilijkheidsgraad
Gemiddeld
Cultuur (volgens Gertrud Franck)
A - hoge of brede gewassen, bijna het hele jaar, B - laat
Cultuur (volgens Zuster C. Weinrich)
Hoofdcultuur
Teeltduur
210 dagen
Rijafstand
60 cm
Plantafstand
50 cm
Groeihoogte
80 - 100 cm
Zaai diepte
2 cm
Kiemtemperatuur (minimum)
8 °C
Kiemtemperatuur (optimaal)
18 - 22 °C
Kiemtype
Licht
Voorzaaiperiode
45 dagen

Plant- en oogsttijden van Flower Sprouts

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Direct zaaien
Voorzaaien
Verplanten
Oogst
Oogst (volgend jaar)

Direct zaaien van Eind Maart tot Midden Mei. Verplanten van Midden Mei tot Eind Juni. Voorzaaien ongeveer 45 dagen voor het verplanten, ongeveer tussen Eind Maart en Midden Mei. Na een teeltperiode van 210 dagen kan de oogst beginnen rond Eind Oktober en duurt tot Midden Maart volgend jaar.

Flower Sprouts zaaien en planten

Flower Sprouts kweek je het best voor in potjes. Zaai ze van eind maart tot eind april ongeveer een centimeter diep. Bij 15 tot 20 °C kiemen ze snel. Na vier tot zes weken zijn de jonge planten sterk genoeg voor het bed. Plant ze van half mei tot begin juni uit, met 50 tot 60 cm afstand in de rij en 60 tot 75 centimeter tussen de rijen. Zet ze iets dieper dan ze in de pot stonden en geef ze flink water. Een handvol compost in het plantgat geeft ze een goede start.

Standplaats en bodem

Flower Sprouts hebben een zonnige plek nodig en diepe, humusrijke tuingrond die goed van compost is voorzien. Zoals alle koolsoorten houden ze niet van zure grond. Een pH rond 7 helpt tegen knolvoet, dus op zure grond bekalk je vóór het planten. In de zomer hebben de grote planten gelijkmatig water nodig. In een pot lukken ze alleen in heel grote bakken.

Goede en slechte buren van Flower Sprouts

Je plant Flower Sprouts eind mei en ze blijven tot in de winter staan, dus in het begin is er veel ruimte tussen de rijen. Zaai of plant sla, radijs, wortels of rode biet tussen de jonge planten. Die zijn geoogst voordat de kool de ruimte nodig heeft. Vroeg gezaaide erwten of stamslabonen passen ook in de rijen ernaast, net als vroege aardappelen, die in de zomer plaatsmaken. In de nazomer zaai je veldsla of zet je andijvie ernaast. Radicchio verdraagt zelfs de schaduw van de grote koolplanten.

Selderij is een bijzonder goede partner, want de geur zou het koolwitje op afstand houden. Gertrud Franck plantte hem bij late koolsoorten graag afwisselend in de rij. Ook tomaten zouden koolplagen weren, en dille, bernagie, goudsbloem en afrikaantjes langs de rand lokken nuttige insecten. Tegen bladluizen in de roosjes is dat alleen niet genoeg.

Aardbeien gelden in meerdere landen als slechte buren, en tuinkers zaai je liever apart. Of uien, prei en knoflook naast kool helpen of juist schaden, vertelt elk land anders, en geen van beide is bewezen. Oost-Indische kers is zelf voer voor de rupsen van het koolwitje, en niemand weet zeker of hij de Flower Sprouts ontlast.

Zeer goede buren
Bleekselderij
Knolselderij
Snijselderij
Goede buren
Aardappel
Afrikaantje
Alexandrijnse klaver
Andijvie
Aubergine
Barbarakruid
Bataviasla
Bernagie
Bindsla
Chilipeper
Dille
Eikenbladsla
Erwt
Goudsbloem
IJsbergsla
Kamille
Komijn
Komkommer
Koriander
Kropsla
Lollo bionda / Lollo rosso
Lupine
Mais
Ondergrondse klaver
Oost-Indische kers
Paksoi
Paprika
Phacelia
Pronkboon
Rabarber
Radicchio
Radijs
Rode biet
Salie
Schorseneer
Snijbiet
Spinazie
Spitskool
Stokboon
Struikboon
Tijm
Tomaat
Tuinboon
Veldsla
Winterpostelein
Witte klaver
Wortel
Zonnebloem
Neutrale buren
Bieslook
Bijvoet
Chinese bieslook
Karwij
Knoflook
Lente-ui
Luchtuien
Prei
Sjalot
Tuinkers
Ui
Slechte buren
Aardbei
Courgette
Rucola

Voorgangers en opvolgers van Flower Sprouts

Zoals alle koolsoorten horen Flower Sprouts pas in het vierde jaar terug op een bed waar kruisbloemigen stonden. Zo houd je knolvoet onder controle, want de rustsporen overleven vele jaren in de grond.

De beste voorteelten zijn erwten en bonen, want de kool maakt goed gebruik van hun stikstof. Ook na uien, knoflook, sjalotten, courgettes of maïs groeien Flower Sprouts goed, omdat die geen koolziekten bevorderen. Omdat je pas eind mei plant, kunnen spinazie, sla of vroege aardappelen hetzelfde jaar eerst op het bed staan. Na rode biet en snijbiet houd je vier jaar afstand, omdat alle drie last hebben van het bietencysteaaltje. Ook prei en spinazie vermeerderen dit piepkleine aaltje.

Na de Flower Sprouts passen het jaar erop pastinaak, prei of rode biet. Wortels, schorseneren en sla groeien na kool minder goed, en uien worden zacht door de vele oogstresten. Trek de stronken in het voorjaar uit de grond, zodat ziekten en plagen niet in het bed achterblijven.

Goede voorlopers
Aardappel
Alexandrijnse klaver
Bataviasla
Bindsla
Bleekselderij
Courgette
Eikenbladsla
Erwt
Esparcette
Haver
IJsbergsla
Incarnaatklaver
Kamille
Kikkererwt
Knoflook
Knolselderij
Kropsla
Lente-ui
Linzen
Lollo bionda / Lollo rosso
Lupine
Luzerne
Mais
Ondergrondse klaver
Perzische klaver
Phacelia
Prei
Pronkboon
Radijs
Rode klaver
Sjalot
Snijselderij
Sojaboon
Spinazie
Stokboon
Struikboon
Tuinboon
Ui
Voederwikke
Winterrogge
Winterwikke
Witte klaver
Neutrale voorgangers
Rode biet
Snijbiet
Slechte voorlopers
Barbarakruid
Bernagie
Bladrammenas
Mierikswortel
Mosterd
Rammenas
Rucola
Tuinkers
Zonnebloem
Zwarte rammenas
Zeer slechte voorlopers
Bloemkool
Boerenkool
Broccoli
Chinese kool
Flower Sprouts
Koolraap
Koolrabi
Meiraap
Mizuna (Aziatische sla)
Paksoi
Palmkool
Rodekool
Romanesco
Savooiekool
Spitskool
Spruitkool
Witte kool
Goede opvolgers
Pastinaak
Phacelia
Prei
Rode biet
Snijbiet
Spinazie
Neutrale opvolgers
Lente-ui
Slechte opvolgers
Barbarakruid
Bataviasla
Bindsla
Bladrammenas
Eikenbladsla
Haverwortel
Honingmeloen
IJsbergsla
Komkommer
Kropsla
Lollo bionda / Lollo rosso
Melothria
Mierikswortel
Mosterd
Radijs
Rammenas
Rucola
Schorseneer
Sjalot
Tuinkers
Ui
Watermeloen
Witlof
Wortel
Zwarte rammenas
Zeer slechte opvolgers
Bloemkool
Boerenkool
Broccoli
Chinese kool
Flower Sprouts
Koolraap
Koolrabi
Meiraap
Mizuna (Aziatische sla)
Paksoi
Palmkool
Rodekool
Romanesco
Savooiekool
Spitskool
Spruitkool
Witte kool

Rassen

Flower Sprouts bestaan tot nu toe alleen als F1-hybriden van de Britse veredelaar, meestal onder de naam Kalettes. De rassen verschillen vooral in oogsttijd: 'Autumn Star' is vroeg en kun je vanaf de herfst oogsten, 'Mistletoe' en 'Christmas Rose' zijn rijp tegen de winter, 'Snowdrop' is de laatste. De roosjes zijn groen, rood of tweekleurig groen-paars, en als mengsel zitten er vaak meerdere kleuren in één zakje. In een Bioland-proef in Noord-Duitsland gaf 'Autumn Star' de hoogste opbrengst.

Verzorging en bemesting

Flower Sprouts zijn sterke eters, maar ze hebben minder stikstof nodig dan spruitkool. Te veel mest maakt de roosjes los en bladerig. Een of twee giften compost of organische mest en in de zomer wat plantengier zijn meestal genoeg. Geef tijdens de hoofdgroei altijd voldoende water. Een insectengaas vanaf het planten helpt tegen koolwitje en witte vlieg, en selderij tussen de planten kan extra helpen. Aard de hoge planten in de herfst wat aan of geef ze een stok, zodat ze in de winter niet omvallen.

Ziekten en plagen

Flower Sprouts hebben dezelfde ziekten en plagen als spruitkool en boerenkool, maar in de praktijk gelden ze als iets sterker. Op grond met knolvoet vallen ze toch uit. Houd daarom vier jaar afstand tot andere kruisbloemigen en zorg voor genoeg kalk in de bodem.

Jonge planten hebben vaak last van aardvlooien, die kleine gaatjes in de bladeren vreten, en van de koolvlieg, waarvan de maden in de wortelhals boren. Een insectengaas vanaf de dag van planten houdt beide buiten en beschermt in de zomer ook tegen koolwitje, koolmot en kooluil. Laat het gaas tot in de herfst liggen.

De melige koolluis en de koolwittevlieg, een piepklein wit vliegje, zitten in de nazomer graag aan de onderkant van de bladeren en in de roosjes. Bloeiende planten bij het bed trekken wel meer nuttige insecten aan, maar de luizen houden ze nauwelijks tegen. Controleer de planten regelmatig en spuit luizen eraf met een krachtige waterstraal.

In vochtige, koele herfstweken verschijnen soms schimmelziekten zoals ringvlekkenziekte, zwartvlekkenziekte of valse meeldauw als donkere vlekken of grijze aanslag op de bladeren van de Flower Sprouts. Haal aangetaste bladeren vroeg weg en ruim de stronken na de oogst op.

Vatbaar voor
Aardrupsen
Aardvlooien
Alternaria-bladvlekkenziekte van kool
Bacterieel zachtrot
Bacteriële bladvlekken bij kool
Bietencysteaaltje
Echte meeldauw van kool(Gevoeligheid hoog)
Fusariumverwelking bij kool en radijs
Gamma-uil
Gewone schurft
Grauwe schimmel
Groene perzikluis
Kanker van de wortelhals bij kool
Knolvoet(Gevoeligheid hoog)
Koolcysteaaltje
Koolgalmug
Koolgalsnuitkever(Gevoeligheid laag)
Koolmotje
Koolstengelsnuitkever
Kooluil
Koolvlieg
Koolwants
Koolwitjes
Koolwittevlieg(Gevoeligheid hoog)
Koolzaadglanskever(Gevoeligheid laag)
Melige koolluis
Mineervliegen van kruisbloemigen(Gevoeligheid laag)
Naaktslakken
Phytophthora-voetrot
Pythium-wortelrot
Raapbladwesp
Rattenkeutelziekte
Rhizoctonia
Ringvlekkenziekte van kool
Ritnaald
Valse meeldauw van kool
Verticilliumverwelking bij kool
Witte bladvlekkenziekte
Witte roest
Zwartnervigheid(Gevoeligheid gemiddeld)

Oogst en verwerking

De roosjes van de Flower Sprouts oogst je van de late herfst tot in het voorjaar bij vorstvrij weer, als ze drie tot vijf centimeter groot zijn. Je oogst van onder naar boven en breekt de roosjes gewoon van de stengel. Lichte vorst kan geen kwaad en maakt ze milder. Wie in oktober de top uitbreekt, kan eerder oogsten, en de top eet je zoals boerenkool. In de proef leverde de eerste oogstronde het grootste deel van de opbrengst, latere rondes gaven duidelijk minder.

De malse roosjes hebben een korte kooktijd en zijn heel geschikt voor een snel roerbakgerecht. Je kunt ze ook rauw in een wintersalade eten. In de koelkast blijven ze ongeveer een week vers.

Bedplan openen 7 dagen gratis proberen, web, iOS en Android