Savooiekool kweken

Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda groene kool, krulkool
Andere namen
Groene kool, krulkool
Botanische naam
Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda
Familie / Geslacht
Brassicaceae / Brassica
Plantencategorie
Koolgewassen
SavooiekoolPeter Turner Photography/Shutterstock.com

Savooiekool is een sluitkool met sterk gekrulde, blazige bladeren en een lossere kop dan witte kool. Hij komt waarschijnlijk uit Italië, daarom heet hij in het Duits ook Welschkohl, Italiaanse kool. De buitenste bladeren zijn donkergroen, binnenin wordt de kop geelachtig en zacht. Savooiekool is eenjarig. Afhankelijk van het ras groeit hij als snelle vroege savooiekool, als herfstsavooiekool of als winterharde savooiekool die tot in het voorjaar in de moestuin kan blijven staan. Hij bevat meer mineralen en vitamines dan witte kool, en zijn bladeren zijn zachter.

Cijfers en gegevens

Lichtbehoefte
Zon / halfschaduw
Voedingsbehoefte
Zware vreter
Moeilijkheidsgraad
Gemiddeld
Cultuur (volgens Gertrud Franck)
A - hoge of brede gewassen, bijna het hele jaar
Cultuur (volgens Zuster C. Weinrich)
Hoofdcultuur
Vorstbestendigheid
Beperkt winterhard tot -15 °C
Teeltduur
100 - 160 dagen
Rijafstand
50 cm
Plantafstand
50 cm
Groeihoogte
40 - 60 cm
Zaai diepte
1 cm
Kiemtemperatuur (minimum)
2 °C
Kiemtemperatuur (optimaal)
18 - 22 °C
Kiemtype
Licht en donker
Voorzaaiperiode
35 dagen

Plant- en oogsttijden van Savooiekool

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Direct zaaien
Voorzaaien
Verplanten
Oogst
Oogst (volgend jaar)

VoorjaarVerplanten van Midden Maart tot Eind April. Voorzaaien ongeveer 35 dagen voor het verplanten, ongeveer tussen Midden Februari en Midden Maart. Na een teeltperiode van 100 dagen kan de oogst beginnen rond Midden Mei en duurt tot Eind Juli.

ZomerDirect zaaien van Begin April tot Midden Mei. Verplanten van Eind April tot Midden Juni. Voorzaaien ongeveer 35 dagen voor het verplanten, ongeveer tussen Midden Maart en Begin Mei. Na een teeltperiode van 120 dagen kan de oogst beginnen rond Midden Juli en duurt tot Eind November.

WinterVerplanten van Midden Juni tot Eind Juli. Voorzaaien ongeveer 35 dagen voor het verplanten, ongeveer tussen Midden Mei en Midden Juni. Na een teeltperiode van 160 dagen kan de oogst beginnen rond Begin November en duurt tot Eind Maart volgend jaar.

Savooiekool zaaien en planten

Voorjaar: Vroege savooiekool zaai je vanaf februari binnen en plant je vanaf half maart onder vlies uit.

Zomer: Zomer- en herfstsavooiekool zaai je vanaf eind maart voor en plant je van eind april tot half juni in het bed. Vanaf april kun je ook direct zaaien.

Winter: Wintersavooiekool zaai je vanaf half mei en plant je van half juni tot eind juli.

De zaden kiemen al bij een paar graden, het snelst bij 18 tot 20 °C. Zaai ze 0,5 tot 1 cm diep. Na ongeveer vier weken zijn de jonge planten klaar. Plant ze uit met hoogstens vier echte bladeren, afhankelijk van het ras op 40 x 50 cm tot 50 x 60 cm. Bescherm vroege aanplant tegen kou, anders schiet savooiekool snel door.

Standplaats en bodem

Savooiekool heeft een open, zonnige plek nodig en een diepe, humusrijke grond die water goed vasthoudt. Middelzware tot zware grond is ideaal. Vers omgespitte of verdichte plekken vindt hij niet fijn. Een hoge pH beschermt tegen knolvoet, dus zure grond bekalk je vooraf. Koele plekken met dauwrijke nachten bevallen savooiekool beter dan hete zomers. Voor potten en balkon is hij te groot, in een verhoogde bak groeit hij goed.

Goede en slechte buren van Savooiekool

Selderij is de beste buur voor savooiekool. Met zijn geur zou hij het koolwitje op afstand houden, en zuster Christa Weinrich merkt dat juist de gevoelige savooiekool daar erg dankbaar voor is. Zet ze om en om in één rij, het liefst in spinazie die je eerder hebt gezaaid en die daarna als mulch tussen de planten blijft liggen. Vroege sla past in de rij ernaast, en waar je de savooiekool hebt geoogst, kunnen andijvie of suikerbrood erin.

Wintersavooiekool staat van de zomer tot in de winter in het bed. Tussen de jonge rijen is in het begin plaats voor wortels, rode bieten, koolrabi of kleine paksoi, en in de nazomer voor veldsla, winterkers of radicchio. Je kunt savooiekool ook tussen erwten, stambonen of tuinbonen planten. Hij groeit verder als de peulvruchten geoogst zijn. Gertrud Franck zet late koolsoorten naast vroege aardappelen, die in de zomer het bed vrijmaken. Dille, bernagie, salie en tijm langs de rand zouden plagen in verwarring brengen of nuttige insecten aantrekken.

Aardbeien gelden in meerdere landen als slechte buren, en tuinkers zaai je beter apart. Houd Chinese kool op afstand, omdat bladluizen een gevaarlijk virus van Chinese kool op savooiekool overbrengen. Of tomaten savooiekool beschermen, is omstreden, en over uien spreken de overleveringen elkaar tegen. Andere koolsoorten ernaast zijn geen probleem, zolang je ze in de vruchtwisseling uit elkaar houdt.

Zeer goede buren
Bleekselderij
Knolselderij
Snijselderij
Goede buren
Aardappel
Afrikaantje
Alexandrijnse klaver
Andijvie
Aubergine
Barbarakruid
Bataviasla
Bernagie
Bindsla
Chilipeper
Dille
Eikenbladsla
Erwt
Goudsbloem
IJsbergsla
Kamille
Komijn
Komkommer
Koolrabi
Koriander
Kropsla
Lollo bionda / Lollo rosso
Lupine
Mais
Ondergrondse klaver
Oost-Indische kers
Paksoi
Paprika
Phacelia
Pronkboon
Rabarber
Radicchio
Radijs
Rode biet
Salie
Schorseneer
Snijbiet
Spinazie
Spitskool
Stokboon
Struikboon
Suikerbrood
Tijm
Tomaat
Tuinboon
Veldsla
Winterpostelein
Witte klaver
Wortel
Zonnebloem
Neutrale buren
Bieslook
Bijvoet
Chinese bieslook
Karwij
Knoflook
Lente-ui
Luchtuien
Prei
Sjalot
Tuinkers
Ui
Slechte buren
Aardbei
Chinese kool
Courgette
Rucola

Voorgangers en opvolgers van Savooiekool

Zoals alle koolsoorten komt savooiekool pas in het vierde jaar terug op een bed waar kruisbloemigen stonden. Zo houd je knolvoet, koolvlieg en koolcystenaaltjes in toom, die lang in de grond overleven.

De beste voorvruchten zijn erwten en bonen, want de hongerige savooiekool maakt goed gebruik van hun stikstof. Na uien, knoflook of sjalotten groeit hij ook goed. Omdat wintersavooiekool pas in juni of juli in het bed komt, past sla als voorteelt in hetzelfde jaar. Na rode biet en snijbiet houd je vier jaar afstand, omdat ze alle drie last hebben van het bietencystenaaltje. Prei en spinazie vermeerderen dit aaltje, daarom zijn ze als voorvrucht omstreden.

In het jaar na de savooiekool doen pastinaak of prei het goed. Wortels, sla en schorseneren groeien na kool juist minder goed, en uien worden zacht door de vele oogstresten. Na vroege savooiekool kun je in de nazomer nog veldsla of spinazie zaaien. Trek na de oogst de stronken eruit, zodat witte vlieg en ziekten niet in het bed overwinteren.

Goede voorlopers
Alexandrijnse klaver
Bataviasla
Bindsla
Bleekselderij
Eikenbladsla
Erwt
Esparcette
IJsbergsla
Incarnaatklaver
Kamille
Kikkererwt
Knoflook
Knolselderij
Kropsla
Lente-ui
Linzen
Lollo bionda / Lollo rosso
Lupine
Luzerne
Ondergrondse klaver
Perzische klaver
Prei
Pronkboon
Radijs
Rode klaver
Sjalot
Snijselderij
Sojaboon
Spinazie
Stokboon
Struikboon
Tuinboon
Ui
Voederwikke
Winterwikke
Witte klaver
Neutrale voorgangers
Rode biet
Snijbiet
Slechte voorlopers
Barbarakruid
Bernagie
Bladrammenas
Mierikswortel
Mosterd
Rammenas
Rucola
Tuinkers
Zonnebloem
Zwarte rammenas
Zeer slechte voorlopers
Bloemkool
Boerenkool
Broccoli
Chinese kool
Flower Sprouts
Koolraap
Koolrabi
Meiraap
Mizuna (Aziatische sla)
Paksoi
Palmkool
Rodekool
Romanesco
Savooiekool
Spitskool
Spruitkool
Witte kool
Goede opvolgers
Pastinaak
Phacelia
Prei
Rode biet
Snijbiet
Spinazie
Veldsla
Neutrale opvolgers
Lente-ui
Slechte opvolgers
Barbarakruid
Bataviasla
Bindsla
Bladrammenas
Eikenbladsla
Haverwortel
Honingmeloen
IJsbergsla
Komkommer
Kropsla
Lollo bionda / Lollo rosso
Melothria
Mierikswortel
Mosterd
Radijs
Rammenas
Rucola
Schorseneer
Sjalot
Tuinkers
Ui
Watermeloen
Witlof
Wortel
Zwarte rammenas
Zeer slechte opvolgers
Bloemkool
Boerenkool
Broccoli
Chinese kool
Flower Sprouts
Koolraap
Koolrabi
Meiraap
Mizuna (Aziatische sla)
Paksoi
Palmkool
Rodekool
Romanesco
Savooiekool
Spitskool
Spruitkool
Witte kool

Rassen

Bij savooiekool onderscheid je vroege, zomer-, herfst- en wintersavooiekool. Vroege rassen groeien snel, zijn lichtgroen en vormen losse, lichte koppen. Zomersavooiekool heet ook boterkool. Middelvroege en late rassen voor zomer en herfst vormen grotere, zwaardere koppen, die je deels kunt bewaren. Wintersavooiekool groeit langzaam, is donkergroen en verdraagt afhankelijk van het ras 10 tot 15 graden vorst. Er bestaan ook rode savooiekoolrassen en mini-savooiekool voor een dichte plantafstand.

Verzorging en bemesting

Savooiekool is een sterke verbruiker. Werk voor het planten 3 tot 5 kg compost per vierkante meter in en geef voor de kopvorming nog een keer plantengier. Geef gelijkmatig water, vooral in juli en augustus als de koppen zich vormen. Na lange droogte barsten ze anders open bij een flinke regenbui. Maak de grond los tot augustus, mulch en aard de planten aan voor de kopvorming. Insectengaas vanaf het planten houdt de meeste plagen weg. Wintersavooiekool krijgt vanaf de nazomer geen stikstof meer, anders bevriest hij sneller.

Ziekten en plagen

De gevaarlijkste ziekte voor savooiekool is knolvoet, waardoor de wortels knolvormig opzwellen. De rustsporen overleven vele jaren in de grond. Daarom helpt alleen vier jaar afstand tot alle kruisbloemigen en genoeg kalk in de grond. Na een aantasting wacht je beter zeven jaar.

De koolwittevlieg, een piepklein wit insect, valt savooiekool graag aan. In een warme nazomer zit hij massaal aan de onderkant van de bladeren, en zijn kleverige honingdauw wordt zwart door roetdauw. Een net en het opruimen van oude koolstronken helpen het meest.

Rupsen van koolwitje, kooluil en koolmot vreten gaten in de bladeren. De koolvlieg legt haar eitjes bij de wortelhals van jonge planten, en aardvlooien maken in mei gaatjes in de bladeren. De melige koolluis zuigt aan de bladeren en brengt virussen over. Tegen al deze plagen van savooiekool helpt fijn insectengaas dat je tot de oogst laat liggen.

Bij vochtig weer verschijnen spikkelziekte, valse meeldauw of witte roest, en in de herfst kan rattenkeutelziekte de koppen laten rotten. Gezond zaad, een luchtige standplaats en een warmwaterbehandeling van het zaad helpen voorkomen.

Vatbaar voor
Aardrupsen(Gevoeligheid hoog)
Aardvlooien
Alternaria-bladvlekkenziekte van kool
Bacterieel zachtrot
Bacteriële bladvlekken bij kool
Bietencysteaaltje
Echte meeldauw van kool
Fusariumverwelking bij kool en radijs
Gamma-uil
Gewone schurft
Grauwe schimmel
Groene perzikluis
Kanker van de wortelhals bij kool
Knolvoet(Gevoeligheid hoog)
Koolcysteaaltje
Koolgalmug
Koolgalsnuitkever(Gevoeligheid laag)
Koolmotje
Koolstengelsnuitkever
Kooluil
Koolvlieg
Koolwants
Koolwitjes
Koolwittevlieg(Gevoeligheid hoog)
Koolzaadglanskever(Gevoeligheid laag)
Melige koolluis
Mineervliegen van kruisbloemigen(Gevoeligheid laag)
Naaktslakken
Phytophthora-voetrot
Pythium-wortelrot
Raapbladwesp(Gevoeligheid laag)
Raapmozaïekvirus
Rattenkeutelziekte
Rhizoctonia
Ringvlekkenziekte van kool
Ritnaald
Uientrips
Valse meeldauw van kool
Verticilliumverwelking bij kool
Witte bladvlekkenziekte
Witte roest
Zwartnervigheid(Gevoeligheid hoog)
Geen waardplant voor
Zwartrot van waterkers

Oogst en verwerking

Vroege savooiekool oogst je van eind mei tot in juli, zomer- en herfstsavooiekool van half juli tot november. Wintersavooiekool blijft in het bed staan en oogst je van november tot maart, net wanneer je hem nodig hebt. Snijd de koppen af zodra ze stevig zijn, anders barsten vroege rassen al na een paar weken. Bij vorst wacht je tot de koppen weer ontdooid zijn. Herfstsavooiekool om te bewaren trek je vlak voor de eerste vorst met stronk en al uit de grond. Bewaar hem bij 2 tot 6 °C en een hoge luchtvochtigheid.

Savooiekool is malser dan witte kool. Zijn zachte bladeren zijn ideaal om te vullen, voor stoofpotten, soepen en als groentegerecht. Gertrud Franck kookte de kop heel of gehalveerd en sneed hem pas daarna in plakken.

Bedplan openen 7 dagen gratis proberen, web, iOS en Android