Barbarakruid kweken

Barbarea vulgaris barbarakruid, gele kers
Andere namen
Barbarakruid, gele kers
Botanische naam
Barbarea vulgaris
Familie / Geslacht
Brassicaceae / Barbarea
Plantencategorie
Bladgroenten, Kruiden
BarbarakruidOle Schoener/Shutterstock.com

Barbarakruid, ook winterkers genoemd, is een inheemse kruisbloemige en familie van kool, rammenas en rucola. In het wild groeit het in bijna heel Europa op vochtige weilanden, langs oevers en bermen. De tuinvorm heeft grotere bladeren. De tweejarige plant vormt in het eerste jaar een platte rozet van donkergroene, glanzende, geveerde bladeren die zonder bescherming de winter doorkomt. In het tweede voorjaar schiet hij stengels tot 90 centimeter hoog met citroengele bloemen. Met zijn scherpe, kersachtige smaak is het een van de weinige verse bladgroenten in de winter.

Cijfers en gegevens

Lichtbehoefte
Zon / halfschaduw
Voedingsbehoefte
Lichte vreter
Moeilijkheidsgraad
Makkelijk
Cultuur (volgens Gertrud Franck)
A - hoge of brede gewassen, bijna het hele jaar
Vorstbestendigheid
Winterhard
Teeltduur
45 - 120 dagen
Rijafstand
15 cm
Plantafstand
15 cm
Groeihoogte
30 - 90 cm
Zaai diepte
0 cm
Kiemtemperatuur (minimum)
3 °C
Kiemtemperatuur (optimaal)
12 - 22 °C
Kiemtype
Licht

Plant- en oogsttijden van Barbarakruid

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Direct zaaien
Oogst
Oogst (volgend jaar)

ZomerDirect zaaien van Begin Maart tot Eind Maart. Na een teeltperiode van 45 dagen kan de oogst beginnen rond Midden April en duurt tot Eind Augustus.

WinterDirect zaaien van Midden Juni tot Midden September. Na een teeltperiode van 120 dagen kan de oogst beginnen rond Midden Oktober en duurt tot Eind April volgend jaar.

Barbarakruid zaaien

Barbarakruid zaai je direct in het bed, voor een winteroogst van juni tot half september. Een zaaiing in maart geeft al in de zomer bladeren, maar bij hitte en droogte schiet het dan snel door. De zaden zijn lichtkiemers, dus druk ze alleen aan of bedek ze met een heel dun laagje aarde. Zaai in rijen op 15 tot 20 centimeter afstand en dun de planten later uit tot ongeveer 15 centimeter. Houd het zaaisel vochtig tot het opkomt. Heb je maar een paar planten nodig, zaai dan drie of vier zaden voor in een potje en plant de sterkste zaailing uit.

Standplaats en bodem

Barbarakruid houdt van frisse tot vochtige, humusrijke en voedselrijke grond. Het groeit in zon en halfschaduw en neemt ook genoegen met schaduwrijke hoekjes en bedranden waar veel andere groenten kwijnen. Op hete, droge plekken smaken de bladeren scherper en schieten de planten eerder door. In een pot of balkonbak groeit het goed, zolang de grond nooit uitdroogt.

Goede en slechte buren van Barbarakruid

Barbarakruid is een dankbare opvuller, omdat het halfschaduw verdraagt. Zaai het in de zomer tussen jonge spruitkool, boerenkool, palmkool, savooiekool of Flower Sprouts. Tegen de tijd dat de kool de ruimte nodig heeft, heb je al geoogst. Tussen de preirijen is in de nazomer plek voor een rij barbarakruid, die dan samen met de prei de winter doorstaat. Ook onder stokbonen, pronkbonen of komkommers aan een klimrek doet het het goed.

Barbarakruid is interessant voor iedereen die kool teelt, of het nu witte kool, broccoli, koolrabi of spruitkool is. De koolmot legt haar eitjes liever op barbarakruid dan op kool, maar de rupsen overleven meestal niet op de bladeren. Of een paar rijen barbarakruid je kool merkbaar ontlasten, hangt af van het aandeel barbarakruid en van de herkomst van het zaad. Reken er dus niet op.

Samen met mizuna en andere Aziatische slasoorten zaai je barbarakruid in de nazomer als pittig snijslamengsel. In het voorjaar trekken deze kruisbloemigen wel aardvlooien aan, paksoi in het bijzonder. Zet rucola en barbarakruid daarom liever niet direct naast elkaar.

Goede buren
Bloemkool
Boerenkool
Broccoli
Flower Sprouts
Komkommer
Koolrabi
Mizuna (Aziatische sla)
Paksoi
Palmkool
Prei
Pronkboon
Rodekool
Romanesco
Savooiekool
Spitskool
Spruitkool
Stokboon
Winterpostelein
Witte kool
Slechte buren
Rucola

Voorgangers en opvolgers van Barbarakruid

Barbarakruid is een kruisbloemige en deelt knolvoet en de koolvlieg met kool, rammenas, radijs, rucola en tuinkers. Houd daarom vier jaar afstand tot alle kruisbloemigen voordat je het opnieuw op hetzelfde bed zaait. De rustsporen van knolvoet overleven vele jaren in de grond.

Omdat je barbarakruid pas vanaf juni zaait, kan het in hetzelfde jaar volgen op vroeg geruimde gewassen. Het heeft geen eigen bemesting nodig en redt zich met wat de voorteelt achterlaat.

Net als na alle kruisbloemigen groeit sla het jaar na barbarakruid slechter. Zet sla dus liever na andere gewassen. Laat in het tweede voorjaar niet alle planten bloeien en zaad vormen. Anders zaait barbarakruid zich flink uit en duikt het al snel op in bedden die eigenlijk een pauze van kruisbloemigen hebben.

Slechte voorlopers
Barbarakruid
Bladrammenas
Bloemkool
Boerenkool
Broccoli
Chinese kool
Flower Sprouts
Koolraap
Koolrabi
Meiraap
Mierikswortel
Mizuna (Aziatische sla)
Mosterd
Paksoi
Palmkool
Rammenas
Rodekool
Romanesco
Rucola
Savooiekool
Spitskool
Spruitkool
Tuinkers
Witte kool
Zwarte rammenas
Slechte opvolgers
Barbarakruid
Bataviasla
Bindsla
Bladrammenas
Bloemkool
Boerenkool
Broccoli
Chinese kool
Eikenbladsla
Flower Sprouts
IJsbergsla
Koolraap
Koolrabi
Kropsla
Lollo bionda / Lollo rosso
Meiraap
Mierikswortel
Mizuna (Aziatische sla)
Mosterd
Paksoi
Palmkool
Radijs
Rammenas
Rodekool
Romanesco
Rucola
Savooiekool
Spitskool
Spruitkool
Tuinkers
Witte kool
Zwarte rammenas

Rassen

Bij barbarakruid onderscheidt men nauwelijks rassen. Meestal krijg je de tuinvorm, met grotere bladeren dan de wilde plant. Een vorm met groen en crèmewit gevlekte bladeren smaakt bitterder en geeft minder opbrengst. Het nauw verwante vroeg barbarakruid wordt in Engeland en Noord-Amerika als land cress geteeld en smaakt bijna als waterkers.

Verzorging en bemesting

Barbarakruid heeft geen eigen bemesting nodig en doet het goed op voedselrijke grond. Zorg vooral voor gelijkmatig vocht, zeker bij kiemplanten en in de zomer, anders schiet het door. Houd de rijen onkruidvrij tot de rozetten de grond bedekken. De winter doorstaat het zonder bescherming, maar onder vliesdoek, in een foliekas of onder een licht laagje stro blijven de bladeren een stuk malser. Waar duiven in de winter op vers groen uit zijn, helpt een net.

Ziekten en plagen

Barbarakruid is sterk, de belangrijkste plaag zijn aardvlooien. Deze kleine, springende kevertjes vreten gaatjes in vooral kiemplanten en jonge bladeren van zaaiingen in voorjaar en zomer, het ergst bij hitte en droogte. Zaai je pas in de hoogzomer, dan blijven de planten meestal gespaard. Houd het zaaisel vochtig, mulch de grond en leg zo nodig een fijn insectengaas over het gewas.

Als kruisbloemige is barbarakruid een waardplant voor knolvoet en de koolvlieg. Om te voorkomen dat beide zich in de grond vestigen, geldt dezelfde teeltpauze van vier jaar als voor kool.

Rupsen van het koolwitje en de kooluil kunnen aan de bladeren vreten. De koolmot legt graag eitjes op barbarakruid, maar haar rupsen overleven daar meestal niet. Bloeiende planten in het tweede jaar trekken koolzaadglanskevers aan, die alleen aan de bloemen vreten. In natte jaren verschijnen soms bruine bladvlekken van een schimmel die barbarakruid deelt met mierikswortel. Pluk de aangetaste bladeren dan weg.

Vatbaar voor
Aardvlooien(Gevoeligheid gemiddeld)
Cercospora-bladvlekken van mierikswortel
Knolvoet
Koolcysteaaltje
Kooluil
Koolvlieg
Koolwitjes
Koolzaadglanskever
Vangplant voor
Koolmotje

Oogst en verwerking

De eerste bladeren van barbarakruid kun je ongeveer acht weken na het zaaien plukken. De hoofdoogst loopt van oktober tot april, zolang de planten nog niet bloeien. Neem altijd de grotere buitenste bladeren en laat het hart staan, dan loopt de rozet opnieuw uit. Zodra in het tweede voorjaar de bloemstengels komen, worden de bladeren taai en bitter. In een vochtige doek blijft het ongeveer twee dagen goed in de koelkast.

De zaden en bladeren zijn ook eetbaar. De bladeren smaken als een krachtige waterkers, rauw in de salade, op een boterham of door spinazie gemengd, die daardoor pittiger wordt. De zaden rijpen in juli van het tweede jaar en kun je gebruiken als mosterd. In de volksgeneeskunde geldt barbarakruid als bloedzuiverend en eetlustopwekkend.

Bedplan openen 7 dagen gratis proberen, web, iOS en Android