Meerjarige planten blijven blijvend op een vaste plek in het bed staan. Typische voorbeelden zijn asperge of kruiden als tijm en lavas. Je plant ze één keer en ze groeien jaar na jaar op dezelfde plek verder. Bij sommige planten duurt het een paar jaar voor je de eerste oogst binnenhaalt. Asperge heeft bijvoorbeeld zo’n drie jaar nodig voor hij goed draagt.
Seizoensteelt of Vaste teelt (meerjarig)
Sommige planten kun je op beide manieren telen. De bosui bijvoorbeeld wordt meestal als seizoensteelt gekweekt en na de oogst geruimd, maar hij kan ook meerdere jaren blijven staan. Bieslook is meestal een vaste teelt, maar laat zich ook voor één seizoen telen.
Bij zulke planten vind je bij het invoeren in het beddenplan het veld “Teelt” met twee opties:
- Seizoensteelt: de aanplant wordt na de oogst geruimd. Dat geldt ook als de oogst pas volgend jaar valt, zoals bij spruitjes of boerenkool in de winter. De aanplant is dan geen meerjarige plant, hij volgt bij de jaarwisseling de vruchtwisseling net als elke andere teelt.
- Vaste teelt (meerjarig): de aanplant blijft blijvend op zijn plek staan en wordt als meerjarige plant behandeld.
Grove stelt voor wat voor die plant gebruikelijk is. Je kunt de keuze ook achteraf aanpassen bij het bewerken van de aanplant, zolang hij nog in het eerste vegetatiejaar zit. Vanaf het tweede jaar ligt de beslissing vast.
Bij planten die maar op één manier geteeld worden, krijg je deze keuze niet. Sla is altijd een seizoensteelt, asperge altijd een vaste teelt.
Afhankelijk van de teelt gebruikt grove verschillende planttijden. Voor de vaste teelt gelden de planttijden waarbij “Oogst vanaf jaar” is ingevuld. Je herkent ze in de plantinfo aan de vermelding “vanaf het 3e jaar” in de oogstbalk. Voor de seizoensteelt gelden de overige planttijden. Dat werkt door in de mogelijke plantmaanden, de voorgestelde oogstperiode en de taken.
In het beddenplan
Als je een meerjarige plant in het beddenplan invoert, blijft hij vanaf de plantmaand tot het eind van het jaar in het bed staan. Met het veld “Vegetatiejaar” stel je in of de plant al eerder geplant is, want er was natuurlijk ook een tijd vóór grove. Met het veld “Plant blijft in het bed tot” geef je in de jaren daarna aan wanneer je de teelt weer rooit, bijvoorbeeld als de meerjarige teeltduur ten einde is.
Vanaf het tweede vegetatiejaar maakt grove geen taken meer aan voor zaaien, voorzaaien of uitplanten, alleen nog de verzorgingstaken van de plant. In het oogstoverzicht verschijnt een vaste teelt pas vanaf het jaar dat bij de planttijd onder “Oogst vanaf jaar” staat. Vanaf het tweede jaar rekent grove daarbij niet meer met de teeltduur, maar alleen nog met het natuurlijke oogstvenster.
De tuinfee plant altijd als seizoensteelt. Planten die meestal of uitsluitend als vaste teelt groeien, stelt ze niet voor. Die zet je zelf.
Bij de jaarwisseling
Bij de jaarwisseling herkent grove meerjarige planten automatisch en behandelt ze anders dan eenjarige:
Ze blijven altijd in hun eigen bed, hoe je de andere bedden ook met elkaar verbindt. Een meerjarige plant volgt geen verbinding naar een ander bed, want in een echte tuin kan hij ook niet verhuizen.
In de jaarwisselingsweergave zie je per bed onder “Meerjarige planten:” welke meerjarige planten er al staan. Grove laat je ook zien welke van de binnenkomende planten goede of slechte buren zijn voor de meerjarige planten. Zo zie je tijdens het plannen meteen wat goed samengaat en wat niet.
Heb je bij het invoeren van een meerjarige plant een rooimaand ingevuld, dus een maand vóór december, dan wordt hij bij de jaarwisseling niet meer overgenomen. Zo laat je grove weten dat deze plant uit de tuin verwijderd is.
Staat dezelfde plant in een bed één keer als seizoensteelt en één keer als vaste teelt, dan behandelt grove die twee apart. De vaste teelt blijft staan, de seizoensteelt schuift mee met de vruchtwisseling.
Beperkingen
Bij Gertrud Franck en fam. Langerhorst blijft de plant weliswaar altijd in dezelfde rij, maar schuift hij per jaar in de weergave wat heen en weer, omdat de verschuiving in centimeters hier niet meegerekend wordt.
Als je al een jaarwisseling hebt gedaan en daarna het verleden van een meerjarige plant aanpast, worden die wijzigingen niet op de latere jaren toegepast.